Tarih Bilimi Nedir 7

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin semtı esna, bu olaylarla müteallik bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beniâdem-dışı ayırtı gözetmeksizin, bucak ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geriini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii sav konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara değgin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları kaynak önüne alınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ahiz suretiyle selen edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının semtı esna çok daha geniş bir anlam gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta derece derece doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]