Tarih Bilimi Nedir 11

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taçı aralık, bu olaylarla müteallik bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı ayırtı gözetmeksizin, iz ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzlükın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii hanek konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları hane önüne alınarak, olanaklı evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık kabız suretiyle fen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taçı aralık çok daha geniş bir meal gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gittikçe huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]